Giữa lòng Chợ Lớn sầm uất, nơi những giá trị văn hóa giao thoa mạnh mẽ suốt hàng trăm năm qua, Cơm Gà Đông Nguyên không chỉ đơn thuần là một địa điểm ăn uống, mà đã trở thành một chứng nhân lịch sử, một phần ký ức không thể tách rời của vùng đất này. Hành trình 80 năm của Đông Nguyên, khởi đi từ năm 1945 đến nay, là một câu chuyện dài đầy thăng trầm về tình yêu gia đình, về sự tần tảo và khát vọng gìn giữ trọn vẹn cái "hồn" của ẩm thực Quảng Đông giữa lòng Sài Gòn.
Câu chuyện ấy bắt đầu vào những năm 1945 đầy biến động, khi một người phụ nữ lặn lội từ Trung Quốc sang Việt Nam để tìm chồng sau 10 năm đằng đẵng xa cách vì sinh kế. Cuộc đoàn tụ nơi đất khách quê người ấy không chỉ hàn gắn một gia đình mà còn thắp lên ngọn lửa đầu tiên cho thương hiệu Đông Nguyên. Khởi sự với một suy nghĩ mộc mạc của bậc làm cha mẹ rằng "bán cơm thì con mình sẽ không bao giờ phải lo đói", hai vợ chồng ông bà đã thuê một góc nhỏ trong tiệm nước ở đường Tổng Đốc Phương (nay là Châu Văn Liêm) để mở hàng cơm. Những ngày đầu tiên ấy, gian bếp luôn đỏ lửa từ 2-3 giờ sáng, nơi cả gia đình cùng nhau vun vén từng hạt cơm, từng miếng thịt bằng tất cả sự chắt chiu và tình thương yêu.
Thời gian trôi qua, trải qua bao biến thiên của lịch sử, ngọn đuốc Đông Nguyên được trao truyền cho thế hệ thứ hai, mà người "giữ lửa" chính là bà Ngô Ái Mai cùng chồng là ông Hứa Kim Sơn. Trong giai đoạn những năm 80-90, khi làn sóng di cư khiến nhiều gia đình ly tán, bà Mai đã chọn ở lại, cùng chồng gánh vác cơ nghiệp. Đó là những tháng ngày mà hai vợ chồng đồng cam cộng khổ, ông lo việc giao tế bên ngoài, bà lặng lẽ đứng bếp, chăm nom từng món ăn bằng sự tỉ mỉ của một người mẹ, người vợ.
Chính trong những năm tháng gian khó ấy, khi nỗi lo "cơm áo" dần vơi bớt, một trăn trở lớn hơn đã nảy sinh trong tâm trí bà Mai. Bà không chỉ muốn khách hàng được ăn no, mà còn phải được ăn ngon và bổ dưỡng. Với tư duy vượt thời đại, bà quyết tâm "tầm sư học đạo", nghiên cứu sâu về Đông Y để đưa những nguyên lý dưỡng sinh vào món ăn. Những món "cao lương mỹ vị" vốn chỉ có trong nhà hàng sang trọng như canh tiềm thuốc bắc, hay những món nấu niêu đất giữ nhiệt cầu kỳ, đã được bà biến tấu thành những phần ăn đại chúng, giá cả phải chăng để ai cũng có cơ hội thưởng thức. Triết lý kinh doanh của Đông Nguyên cũng được đúc kết từ chính trái tim của bà: "Món ăn do tôi tạo ra, trước tiên gia đình của tôi phải ăn được thì tôi mới dám phục vụ khách hàng".
Đến hôm nay, tròn 80 năm kể từ ngày gánh cơm đầu tiên xuất hiện, Đông Nguyên đã bước sang một chương mới dưới sự tiếp quản của thế hệ thứ ba - anh Hứa Tấn Vinh. Tiếp nhận một di sản đồ sộ, anh Vinh mang trong mình tư duy cởi mở của thời đại mới nhưng vẫn giữ trọn lòng kính trọng với quá khứ. Anh hiểu rằng, để di sản sống mãi, nó không thể đứng yên mà phải vận động cùng nhịp sống hiện đại. Những quy trình chế biến thủ công nặng nhọc dần được hỗ trợ bởi máy móc tiên tiến để đảm bảo vệ sinh và năng suất, hệ thống quản lý được số hóa để phục vụ khách hàng nhanh chóng hơn.
Thế nhưng, dù công nghệ có thay đổi, thì hương vị của món Cơm Gà Đông Nguyên, sự đậm đà của thố canh tiềm hay sự ấm nóng của niêu cơm vẫn vẹn nguyên như ngày đầu. Bởi lẽ, với thế hệ kế thừa, quan niệm về sự sở hữu di sản đã vượt ra khỏi phạm vi gia đình. Anh Vinh luôn tâm niệm rằng người tốt nhất và đủ tài năng nhất để giữ gìn di sản Đông Nguyên không phải là ông chủ hay bà chủ, mà chính là Khách hàng.
80 năm - một chặng đường từ mưu sinh đến di sản, Cơm Gà Đông Nguyên vẫn đứng đó, bền bỉ và nồng hậu. Mỗi thực khách đến đây không chỉ là khách hàng, mà được trân trọng như người thân trở về nhà, để cùng chia sẻ những bữa cơm ấm áp tình thân, được lưu giữ và trao truyền qua ba thế hệ người Việt gốc Hoa trên mảnh đất Chợ Lớn nghĩa tình.
